Brug over de Noord (1939)

Enige weken geleden stuitte ik op een fotoboek met allemaal mooie zwart-wit opnames van projecten van Gusto Staalbouw uit midden en eind dertiger jaren. Mooie projecten, zoals diergaarde Blijdorp, de Beurs in Rotterdam en het Amstelstation in Amsterdam. Het was eenvoudig te traceren, omdat er keurig bijgeschreven stond, wat het was en wanneer het afgeleverd werd en zelfs waar. Dus dat was eenvoudig zoeken in de lijst met bouwnummers, samengesteld door het Gemeentearchief in Schiedam.

Er waren een aantal projecten bij, zoals het Amstelstation (de staalconstructie) en de Brug naar de Dierentuin in den Haag (nooit geweten, dat den Haag een dierentuin had), die een welkome aanvulling vormden op de toch al enorme diversiteit van projecten, die al bekend waren van Gusto Staalbouw.

hen II 01-05-'39
hen II 01-05-’39

Er zaten ook een dertiental foto’s bij van staalverbin-dingen met als omschrijving Hen II 1-5- ’39. Het waren duidelijk foto’s van een basculebrug, maar welke? Gusto Staalbouw was in die dagen erg druk met het afleveren van bruggen aan voornamelijk Rijkswaterstaat en diverse grote gemeentes.  De naam op de zijkant van een staalplaat, die geschaafd wordt en begint met een W – dan wordt een stuk van de naam bedekt met een plaatje metaal – en eindigt met het woord edam, maakte het er ook niet echt duidelijker op. Uitgaande van de datum op de foto’s 1-5-’39, 28-6-’39 en 01-07-’39 kon je voorzichtig, met de lijst met bouwnummers in de hand, de conclusie trekken dat het de bascule van de brug bij Hendrik Ido Ambacht moest zijn.

Volgens de lijst met bouwnummers werd die basculebrug afgeleverd in 1939. Na wat zoekwerk in de Beeldbank van Rijkswaterstaat,  was het overduidelijk, dat het de basculebrug was van de Brug o.d. Noord. Het woordje hen, zal de afkorting zijn geweest van de plaatsnaam (Hendrik Ido Ambacht). Hen II duidde waarschijnlijk op de bascule aan de Alblasserdam-kant en waarschijnlijk gebruikte men (Gusto Staalbouw intern) de verwijzing hen I (geen foto’s van) voor het stijve deel van de aanloop naar de overspanning aan de Hendrik Ido Ambacht-kant. Een aanname mijnerzijds, maar het zou zomaar kunnen. De boog is ter plekke gebouwd, maar niet door Gusto Staalbouw.

De brug heeft tot diep in vorige eeuw dienst gedaan als enige oeververbinding in Rijksweg A15 van Alblasserdam naar Hendrik Ido Ambacht, tot in 1992 de naastgelegen Noordtunnel geopend werd en de brug meer een oversteek werd voor lokaal verkeer. Door de toename van de recreatievaart nam het aantal open en sluit bewegingen van de basculebrug sterk toe, tot wel 2000 per jaar. Dat heeft ertoe geleid, dat er steeds meer onderhoud gedaan moest worden. In 2012 was de tijd daar voor een algehele renovatie, die de basculebrug weer dertig tot veertig jaar extra leven geeft.

Een artikel in een plaatselijk krant over de renovatie van de brug leidde ertoe, dat men toestemming kreeg met de aannemer mee te gaan in de kelder van de brug. De opnames, die daar gemaakt zijn maakten voor mij een hoop duidelijk. Als je die opnames goed en kritisch bekijkt, kun je bijna alle onderdelen, die op de foto’s staan uit 1939 terugvinden. De puzzelstukjes vallen zo goeddeels op hun plaats, alhoewel er altijd onderdelen zijn, die ook op die foto’s niet zichtbaar zijn.

tekst: Dirk H. Allewelt
foto’s : Alblasserdamnieuws.nl


 Foto’s uit de kelder van de Brug o.d. Noord

no images were found