De “Ingeborg” uitgerust met Gusto-motor


“M.s. Ingeborg” was gebouwd als een zeilschip (Stalen schoener met drie masten), welke een motor had om in en uit de havens te kunnen varen.  Wat is er misgegaan wat uiteindelijk heeft geleid tot de stranding van dit schip? Tussen de regels door van alle verslagen na de stranding, lezen we steeds weer dat de motor dikwijls haperde. Dit zou grotendeels door een te grote schroef zijn gekomen. Dit is plausibel. Indien de schroef te groot is, kan de motor zijn toerental niet halen. Een tweetakt motor was hiervoor zeer gevoelig, want hoe langzamer de motor liep, des te minder spoellucht word er gepompt. De regulateur wil wel, en zal de brandstofpomp vol gas hebben gegeven, waardoor  het maximum aan brandstof zal worden ingespoten, wat dus leidde tot slechte verbranding en vervuiling van de motor, verstuiverplaatjes, uitlaatpoorten etc.  Daarbij werd de motor zo zwaar belast, dat de motortemperatuur opliep. Ook de temperatuur van het olie word hierbij te hoog.

De Gusto-motor was als “hulp” motor aangeschaft. Dan is er de mogelijkheid dat het koelwaterleidingplan kleiner was uitgevoerd dan als de motor voor constante voortstuwing moest zorgen. Dit kon dus de te hoge temperaturen verklaren, met uiteindelijk warmlopers en uitgelopen krukmetalen door te hete smeerolie.

In ruwe zee  stak de schroef ver boven het water uit, wat tot gevolg had dat de motor door zijn regulateur ging, en een veel te hoog toerental ging draaien. Hierbij werden toeren tot aan de 400 omw/min gehaald, iets wat zeer schadelijk kan zijn voor een motor welke is gebouwd voor een max. toerental van 280 omw/min, en waarbij de ingenieur van de fabriek had aangegeven niet boven de 210 omw/min te komen, dit waarschijnlijk om de motor nog enigszins te sparen omdat deze nog diende in te lopen.

Het schip werkte zwaar bij zeilen in zeer zwaar weer, dit kon veroorzaakt worden door de grote te zware schroef welke bij zeilen stil stond, en niet mee draaide zoals men het wel had ontworpen. Namelijk, als er gezeild zou worden, moest de schroefas losgekoppeld worden van de motor. Dit was geen eenvoudige klus, en werd geheel ook niet gedaan. Een stilstaande schroef werkt dan ook zeer remmend bij zeilen. 

foto: Beeldbank den Haag / Marktino, Scheveningen, nr. Serie S no. 3
Lees ook: De eerste reis van de “Ingeborg: door Frits loomeijer
Lees ook: De uitspraak van de Raad voor de Scheepvaart


Stichting Erfgoed Werf Gusto 2019

Werf Gusto 1905-1978